Geërfden zijn zij,
die krachtens enig burgerlijk recht
onroerend goed bezitten in de kadastrale gemeente Velp
Al in 1342 was er sprake van
Geërfden- (zij die een erf hadden) gronden.
De historici dachten lang
dat het een mark betrof maar daar er nooit een markeboek
gevonden is moeten wij uitgaan van een buurtschap.
Marken of buurtschappen
bezaten woeste gronden, heide of drassige uiterwaarden waar de adel geen
belangstelling voor had. De heide werd geplagd en begraast. Het
plagsel werd gebruikt voor de stallen en later met de mest vermengd als
bemesting voor de akkers. Vanaf 1795 zijn er notulen boeken of boerboeken van
de Geërfden bewaard gebleven en deze geven een roerige tijd weer, ondermeer
over de eigendomsrechten.
In 1866 gaf de gemeente
Rheden, na een juridisch gevecht, toe dat het Rozendaalse Veld behoorde aan de
Geërfden. De Markewet van 1886 gaf de mogelijkheid om
deling, na rato van eigen grond , aan te vragen Om deze deling te voorkomen
werd in 1917 en 1921 het Rozendaalse Veld, tegen stringente
voorwaarden, aan de gemeente Rheden geschonken. De weilanden in Velp waren
nodig voor uitbreiding van het dorp Velp, deze werden deels verkocht of
geruild. De Havikerwaard is door ruiling verkregen en de wei in Brummen is
gekocht. Ditmaal door de Stichting Geërfdenfonds, welke werd opgericht om de
gelden zeker te stellen en deling te voorkomen.
De laatste jaren zijn de
Geërfden in een rustiger vaarwater terecht gekomen en worden de opbrengsten uit
de beleggingen en pacht gebruikt voor doelen ten nutte van
de inwoners van Velp. Alleen de wei aan de Waterstraat in Velp heeft nog zijn
oorspronkelijk doel. Hier kan vee van de Geërfden tegen geringe vergoeding
ingeschaard worden. Sinds enige jaren is deze mogelijkheid ook open gesteld
voor niet Geërfden.
Voor meer informatie over de
Geërfden zie het boek “Velp en zijn Geërfden”
te koop bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp.

Activiteiten en sponsoring van de laatste jaren.